Malina (Rubus idaeus) to roślina o wysokiej wartości odżywczej i gospodarczej, jednak jej uprawa może być utrudniona przez szereg chorób grzybowych. Jedną z najpoważniejszych jest przypąkowe zamieranie pędów, wywoływane przez grzyba Didymella applanata. Choroba ta może prowadzić do znacznych strat plonów, zwłaszcza w uprawach towarowych. Wczesne rozpoznanie oraz kompleksowa strategia zwalczania są kluczowe dla ograniczenia jej skutków.
Objawy choroby
Pierwsze objawy przypąkowego zamierania pędów pojawiają się wiosną lub wczesnym latem. Należą do nich:
- fioletowobrązowe plamy wokół pąków, które mogą się powiększać i obejmować większą część pędu,
- przedwczesne zamieranie młodych liści i pąków,
- więdnięcie całych odcinków pędu,
- łuszczenie się kory w późniejszym stadium,
- obecność czarnych, drobnych piknidiów grzyba na obumarłej tkance.
Choroba rozwija się najczęściej na dwuletnich pędach i prowadzi do ich zamierania przed owocowaniem.
Warunki sprzyjające infekcji
Grzyb Didymella applanata zimuje w obumarłych pędach malin i na resztkach roślinnych. Do infekcji dochodzi w czasie wilgotnej pogody, zwłaszcza wiosną i latem. Długotrwałe utrzymywanie się wilgoci na roślinie (np. po deszczu, rosie czy nawadnianiu) ułatwia zarodnikom kiełkowanie i wnikanie do tkanek.
Metody zwalczania
- Profilaktyka i agrotechnika
- Usuwanie porażonych pędów – jesienią lub wczesną wiosną należy wycinać i niszczyć wszystkie chore pędy, aby ograniczyć źródło zarodników.
- Prawidłowe cięcie i prześwietlanie krzewów – poprawia przewiewność i ogranicza wilgoć wewnątrz plantacji.
- Unikanie uszkodzeń mechanicznych – zranienia sprzyjają infekcji, dlatego ostrożność przy pracach pielęgnacyjnych ma znaczenie.
- Sadzenie odmian mniej podatnych – np. ‘Polana’, ‘Polka’ czy ‘Laszka’ wykazują względną odporność.
- Zwalczanie chemiczne
Opryski chemiczne powinny być przeprowadzane zapobiegawczo lub tuż po zaobserwowaniu pierwszych objawów. Zalecane fungicydy to:
- Topsin M 500 SC (substancja czynna: tiofanat metylowy),
- Signum 33 WG (boskalid + piraklostrobina),
- Batalion 450 SC (pirymetanil)
Terminy zabiegów:
- pierwszy oprysk w fazie pękania pąków,
- kolejny po zakończeniu kwitnienia,
- ewentualnie trzeci zabieg po zbiorach.
Uwaga: Należy zawsze przestrzegać okresu karencji oraz rotować środki ochrony roślin, by zapobiec uodparnianiu się patogenów.
- Biologiczne metody ochrony
Stosowanie preparatów zawierających mikroorganizmy antagonistyczne (np. Trichoderma spp.) może wspierać ochronę, choć w praktyce to raczej metoda uzupełniająca.
Podsumowanie
Przypąkowe zamieranie pędów maliny to choroba, której skuteczne zwalczanie wymaga działania na wielu frontach: higieny plantacji, odpowiednich zabiegów pielęgnacyjnych i precyzyjnie dobranych oprysków chemicznych. Tylko zintegrowane podejście pozwala zminimalizować straty i utrzymać wysoką jakość plonów. Regularny monitoring plantacji i szybka reakcja to podstawa skutecznej ochrony malin przed Didymella applanata.
